Burgercollectieven halen slag thuis met invoering zone 30 in Brussels Gewest, maar blijven waakzaam: “Infrastructuur en controles moeten volgen”

Brussel, 8 december 2020 - In 2021 wordt 30 km/u de regel voor het hele Brusselse Gewest. Burgerbeweging Heroes for Zero (de vzw die lokale burgercollectieven zoals 1030/0, 1060/0 e.a. bijeenbrengt) ijverde hier jarenlang voor. “Dit voelt enerzijds als een eerste grote overwinning in onze strijd voor een stad waar levenskwaliteit en veiligheid centraal staan. Anderzijds zijn we ook waakzaam: zonder aanpassingen aan de infrastructuur en goede opvolging door politie en parket, riskeert de zone 30 dode letter te blijven,” klinkt het. 

“Wij willen dat politici zonder treuzelen toewerken naar nul verkeersdoden.  Vanuit die optiek is de invoering van zone 30 in de bebouwde kom niet meer dan logisch. Als die snelheid ook daadwerkelijk wordt gerespecteerd, kan je de meeste aanrijdingen vermijden. Degenen die toch nog gebeuren, zullen slechts bij uitzondering zware verwondingen veroorzaken,” aldus Heroes for Zero.

Enkel snelheidslimiet haalt weinig uit

Het daadwerkelijk aanhouden van de nieuwe snelheidslimiet, daar zit de valkuil. Heroes for Zero: “In 2011 werd 30km/u de wettelijke snelheidslimiet in de hele Brusselse Vijfhoek. De snelheid werd er tot een tweetal jaar geleden echter amper gecontroleerd. Het gevolg: de maatregel bleef dode letter. In Schaarbeek spelen gelijkaardige problemen: de algemene zone 30 kwam er in 2017 na acties van burgercollectief 1030/0. Hoewel het aantal controles sinds 2018 stelselmatig is toegenomen, blijven veel burgers zich onveilig voelen in het verkeer door o.a. straatracers. Enkel een snelheidslimiet invoeren, haalt weinig uit. Het is wel de broodnodige eerste stap in de richting van een kindvriendelijke stad.”

De infrastructuur moet samen met de snelheidslimiet aangepast worden.

“Al te vaak nodigen de Brusselse straten uit tot overdreven snelheid”, zegt Sophie Feyder van Heroes for Zero. “De wagen krijgt alle plaats toebedeeld. Als voetganger of fietser word je weggedrukt. In zo’n straten is het zeer moeilijk om de snelheid naar beneden te krijgen.” 

Daarnaast is ook controle onontbeerlijk. In het verleden werden levensgevaarlijke gedragingen te vaak vergoelijkt.

Feyder: “Zonder controles en een gepast vervolgingsbeleid voor zware overtredingen blijft de zone 30 een mooie droom.”

Van de straat naar de onderhandelingstafel

Heroes for Zero groepeert een reeks lokale burgercollectieven die ijveren voor verkeersveiligheid in de verschillende Brusselse gemeenten. Het collectief waar alles mee begon, is 1030/0. Dat ontstond in 2017 in Schaarbeek na de tragische dood van De Standaard-journaliste Stephanie Verbraekel op de Haachtsesteenweg. Zij werd doodgereden door een wegpiraat. Het collectief startte als een groep van verontwaardigde actievoerders. Gewapend met potten verf kloegen ze gevaarlijke verkeerssituaties aan met in het oog springende acties. Ze hielden - helaas te vaak - stille wakes telkens er een Brusselse actieve weggebruiker stierf in het verkeer. In de zomer van 2019 werden ze uitgenodigd bij de Brusselse regeringsonderhandelaars om hun visie te geven over verkeersveiligheid. Want met de jaren verzamelde het collectief niet alleen veel aanhangers, maar ook veel knowhow. 

De algemene zone 30 is één van de grootste overwinningen van de civil society van de laatsten jaren. De voetgangerszone in het stadscentrum van Brussel stad kwam er ook door doorgedreven burgeractie, maar de reikwijdte van de zone 30 is nog een stuk groter. 

Een actie van collectief 1030/0 in Schaarbeek. (Copyright: Heroes for Zero)

Goed voor hele Brusselse samenleving

De zone 30 dient niet louter om mensenlevens te redden, al is dat het belangrijkste argument. Ook voor het sociale leven is deze maatregel van tel.

“Elke Brusselse ouder heeft schrik voor het verkeer. Als reactie daarop zijn kinderen de voorbije decennia steeds minder autonoom geworden. Tijdens onze acties hoorde ik schrijnende verhalen van ouders die hun kinderen niet in het park aan de overkant van de straat durven laten spelen omdat het zebrapad te gevaarlijk is”, vertelt Pieter Fannes van Heroes for Zero. “Maar ook ouderen voelen de impact van het verkeer. Ik hoorde iemand die zijn kaartnamiddagen moest opgeven omdat hij een moeilijk kruispunt niet meer over raakte. En uit onderzoek blijkt dat de vriendschapsbanden tussen buren verzwakken in straten met intens verkeer.” 

Tenslotte moet deze maatregel passen in een bredere visie waarbij actieve mobiliteit en de levenskwaliteit van de Brusselaar centraal staat. Daarin moet ruim plaats zijn voor maatregelen die nog een stap verder gaan: schoolstraten waar auto’s geweerd worden tijdens de aankomsturen, speelstraten waar kinderen alle ruimte krijgen, woonerven waar doorgaand verkeer wordt geweerd enzovoort. De zone 30 is een beginpunt, geen eindpunt.

 

Over Heroes for Zero

Wij zijn een burgerbeweging die streeft naar nul verkeersdoden in Brussel. Ons doel is een kindvriendelijke stad die actieve mobiliteit verwelkomt en aanmoedigt.

Heroes for Zero